"باد در گردنه ی خیبر بافه ای از خس تاریخ به خاور میراند"
از زمانیکه سهراب سپهری مسیر میان بنارس تا کاشان را از طریق کوتل خیبر و تنگی ابریشم و وادی های هموار جنوب پیمود و بعدها در"صدای پای آب"ش خیبر را بدینگونه به تصویر کشید، حدود نیم قرن میگذرد. طی این مدت نه تنها خیبر که همه بنادر شرقی افغانستان در ذیل رویداد های منطقه، انارشیسم داخلی وعدم تسلط مرکزی کابل، از موقعیت مهم و استراتیژیک گلوگاه تجاری شبه قاره هند و آسیای میانه در حد یک معبر قاچاق تنزیل اهمیت داد. اکنون افغانستان با کمتر از شش صد میلیون دالر در آمد سالانه از فقیر ترین کشور های جهان است لذا بنادر سرحدی افغانستان در مقایسه با نواحی همجوار آنسوی مرزها همچنان متروک و دست نخورده باقی مانده است. بدینترتیب دروازه های ورودی افغانستان درهمان وهله اول افلاس و درماندگی اقتصادی مردم این سرزمین را برای هر تازه واردی مینمایاند. اما این وضعیت از چندی بدینسو در مرز تورخم بر عکس شده است یعنی این دیوارهای خاکی همسایه است که در مقابل تعمیرات مدرن و دفاتر مجهز گمرکات افغانستان غـربت را جار میزنند.
این بخش ازساختمان گمرک تورخم اخیراً با هزینه نه میلیون دالراز وجه کمک های بلاعوض اتحادیه اروپا اعمار شده که درآن، دفاتر گمرک، انبار خانه ها، دفاترامورمسافرین ، محل رهایشی برای پولیس سرحدی، تعمیرباسکول و اسکنر موتر های لاری به شکل عصری ودیگر ملحقات ضروری درنظرگرفته شده است.
شاخصه برجسته تجهیزات فعلی این گمرک بخش مدیریت انترنیتی و سیستم کمپیوتری آن است. سیستم مذکور این امکان را فراهم میسازد که تمام گمرکات کشورروی برنامه ویژه نرم افزاری عیار گردیده و درعین زمان همه با هم مرتبط و از گمرک مرکزی (کابل) قابل هدایت باشند. این امکانات به تجار سهولت های بررسی، محاسبه و پرداخت عوارض گمرکی را از هر نقطه دنیا فراهم نموده و مانع بیروکراسی سنتی و ضیاع وقت میگردد.
قراراست در بخش دوم انکشاف تعمیرات این گمرک (بازهم از جانب اتحادیه اروپا) به هزینه هشت میلیون دالر ترمینل صادراتی و انبارهای موادصادراتی آن اعمار گردد. که متعاقب آن گمرک شیرخان بندر وسایر بنادر تجارتی افغانستان انکشاف نموده و به شبکه مذکور بپیوندد.
به امید آنروز
